ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਾਰੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ
ਹੋਮ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮਤਾ ਬਾਰੇ ਸਿੱਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਤਰੀਕੇ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਵਾਬ
ਹੋਮ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਦਰ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਕਾਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਨਿਯਮਾਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰੂ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਬਿਆਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਦਰਜ ਹੈ
ਬਿਆਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਮਾਣ ਦਾ ਆਦਰ, ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ, ਸੰਸਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ, ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਿੱਖਵੇਂ ਸੂਚੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਮੌਕੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਚਾਰ ਤੱਤ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ
ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ। ਬਿਆਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਧਰਮ ਨਾ ਮੰਨਣਾ ਵੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਨਾ ਮੰਨਣਾ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ
ਬਿਆਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੀਆਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਿਆਨ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਨਿਯਮ ਉੱਤੇ ਭਾਰੂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਯਮ ਸੰਸਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਿਆਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਯਮ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਇਹ ਉਦਾਹਰਣ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਧਾਂਤ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਤੱਥਾਂ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਯੋਗ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਹੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ
ਬਿਆਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਸਮਝਣਾ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
ਬਿਆਨ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਬੋਲ ਜਾਂ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਇਕੱਠ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜਨਤਕ ਥਾਂ ’ਤੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਮ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬਚਾ Our Common Bond ਪੜ੍ਹੋ। ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਟੈਸਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਇਸੇ ਕਿਤਾਬਚੇ ’ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰਤ ਤਿਆਰੀ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਚਾਰ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲੋਕ, ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਹੱਕ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ, ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ’ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅਭਿਆਸ ਟੈਸਟ ਸਿਰਫ਼ ਨਮੂਨਾ ਹੈ, ਅਸਲੀ ਸਵਾਲ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 20 ਬਹੁ-ਚੋਣ ਸਵਾਲ ਅਤੇ 45 ਮਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ।
ਉਮੀਦਵਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਾਸ ਹੋਣ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਪੰਜੇ ਸਵਾਲ ਸਹੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ 20 ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਸਹੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਿਭਾਗ ਬਾਹਰੀ ਟੈਸਟ-ਤਿਆਰੀ ਕੋਰਸਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਜਾਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਇਸ ਸਾਈਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ
Australian Values ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਾਈਟ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਟੈਸਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਵਾਲ-ਬੈਂਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ।
ਸਾਈਟ ਦੇ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਿੱਖਣ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਇਹ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੰਜ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਟੈਸਟ ਦੇ ਪੰਜ ਸਵਾਲ ਹਨ। ਸਾਈਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਮੂਲ ਅਭਿਆਸ ਸਮੱਗਰੀ ਹਨ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਨਹੀਂ।
ਸਾਈਟ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਨੀਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਹਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਨੀਤੀ ਸਾਈਟ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੈ, ਇਹ ਹੋਮ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ।
ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲੇ ਲਈ ਯੋਗ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੀ ਸਹੀ ਕਦਮ ਹੈ।